Zoeken in deze blog

woensdag 18 februari 2026

Nederlands...Optocht en Intocht

 

Optocht en intocht



Docent? Wat is het verschil tussen een optocht en een intocht? Ik heb een oefentekst  voorbereid over carnaval. Ik leg uit, dat een optocht een lange rij is met mensen, of met versierde wagens vergezeld van muziek die achter elkaar aanlopen/rijden. En dat een intocht een verwelkoming is, bijvoorbeeld van Sinterklaas. En is het dan in de tocht of op de tocht? Ik leg uit: “Je loopt in de tocht en je zit op de tocht!” Docent? Maar het tocht hier niet! Mijn cursiste kijkt rond en zegt: geen wind hier. Ze had, naar mijn idee, het ‘op de tocht zitten’, begrepen. Echter niet voordat ze ondertussen Chat GPT had geraadpleegd. Kan ik zeggen: ik tocht? Nou, nee. Je kunt wel zeggen: het tocht.  Ik vertel: tochten is een (bijzonder) zwak werkwoord en tevens een zelfstandig naamwoord. Ooh!  Ze denkt na: “De tocht met Carnaval!” Klopt, dat is een mooie zin.  Dan leest ze verder van wat ze had opgezocht: “En als er een raam openstaat, dan zit ik op de tocht”.  “Maar het tocht hier niet”.  Goede zinnen Docent?

Inmiddels hebben we het onderwerp Carnaval en de overhandiging van de sleutel door de Burgemeester aan Prins Carnaval afgesloten. Mijn cursisten maken veel gebruik van de vertaalopties op de telefoon. Soms handig, maar er zijn nu eenmaal gezegdes en uitdrukkingen, welke in hun taal anders, of niet bekend zijn. En dat kan wel eens tot hilarische situaties leiden. Of, in de meeste gevallen, verkeerd vertaald, of uitgelegd in hun eigen taal.

Tochtig

We zitten tussen de rijen boeken in een wat rustig deel van de Bibliotheek. Geregeld komen bezoekers langs onze tafel om een boek uit te zoeken. Zo ook deze vrijdagmorgen een wat oudere Heer in gezelschap van zijn vrouw. Klaarblijkelijk hadden ze een deel van ons gesprek gevolgd. Even breed lachend naar zijn vrouw waarna hij naar ons toekomt en grijnzend opmerkt: En een koe is tochtig! Niet begrijpend kijkt de cursiste mij aan. Waarop ze voorleest: “Het is in de gang tochtig”.  Heeft die koe het koud dan? Ik moet ook lachen, en bedenk mij ondertussen hoe leg ik dit uit. Maar afijn, ik hoef alleen maar verder te verduidelijken wat Chat GPT heeft aangedragen. Ze is slim genoeg om te begrijpen, dat sommige vrouwelijke dieren tochtig zijn en de mens vruchtbaar en het beiden eigenlijk hetzelfde betekent. De les die over carnaval begonnen is eindigt in praten over tochtig zijn, vruchtbaar zijn  de cyclus en zwangerschap.

Waar het praten over een tochtige gang en een tochtige koe al niet toe kan leiden. Taal blijft interessant. Maar om een andere taal te leren, maar vooral te begrijpen…  

 

zondag 8 februari 2026

Zoveel verschillen... mensen

 

Zoveel verschillen



Zoveel mensen. Volgens worldometer bestaat de huidige bevolking wereldwijd uit meer dan acht miljard. Ieder daarvan heeft een eigen unieke persoonlijkheid, wat bijdraagt aan een eigen inbreng en ervaring van het unieke “ik”. In alle eenvoud zijn we dus allemaal bijzonder. Met eigen gedachten een eigen wil, een eigen cultuur. Met eigen persoonlijke specifieke eigenschappen, zoals angsten, dromen en herinneringen. Ook diversiteiten van menselijke ontwikkelingen, schrijvers, wetenschappers, kunstenaars om maar een paar voorbeelden te noemen. Om de maatschappij goed te laten functioneren zijn er regels en wetten. We hebben aangeleerd gekregen om ons normen en waarden t.o.v. onszelf en anderen eigen te maken. In feite zijn we allen kunstenaars die acteren in een rol, vooral om onszelf gelukkig te voelen, maar ook de omgeving happy te maken. En al die acht miljard mensen hebben een manier gevonden om samen  te leven. Onderzoek wijst uit, dat geen enkel brein hetzelfde is. Ook al zijn wij uniek in onze eigen persoonlijkheid, daar denkt ons brein anders over volgens  Marc Slors van de Radboud Universiteit. “We zijn allemaal kopieermachines”. Volgens Marc Slors vertonen we kuddegedrag, wat volgens hem niet negatief is, maar juist noodzakelijk om samen te kunnen leven. Of we nu het denkbeeld van de heersende mode volgen, allemaal een zelfde jeansbroek dragen, de modetrends van de kapsels volgen, dat is bijzaak. Al vanaf onze geboorte leren we om dingen na te doen, te kopiĆ«ren. Artikel uit Universiteit van Nederland.

Kuddegedrag, of niet, heel ons leven blijven we leren door meegemaakte situaties. We leren in groepen samen te zijn, manieren te herkennen om in een groep samen te werken. We hebben het ons allemaal eigen gemaakt, of tenminste proberen te maken. Ook niet iedereen lukt dat.

Ieder mens denkt verschillend. Persoonlijk vind ik het lastig om in een groep een discussie te voeren over een belangrijk onderwerp. Zoveel verschillende gedachten over en weer. Horen en luisteren wat er feitelijk gezegd wordt is ook niet voor iedereen weggelegd. Vooral wanneer men zijn eigen gelijk wil laten gelden. Maar vooral ook als er eigen belangen een rol spelen. Wanneer ik dan in deze periode aan al die regeringsleiders, presidenten denk, die overleggen over vrede, zouden persoonlijk gewin en belangen eens opzij gezet moeten worden. Laten we over onze verschillen heenstappen.

In mijn boekenkast staat het boek uit 1971 “The Winds of War” door Herman Wouk. In zijn inleiding haalt Herman Wouk de woorden aan van de Frans-Joodse wijsgeer Julien Benda:

“Indien er ooit vrede zal heersen, dan zal deze niet gebaseerd zijn op angst voor de oorlog, maar op liefde voor de vrede. Het zal niet zijn het zich van daden onthouden, maar het tot ontwikkeling komen van een gezamenlijke geestesgesteldheid”.  

 Zoveel als een mens onderling van elkaar verschild, toch lukt het om met elkaar om te gaan. In een vriendengroep, met een vriend, of vriendin, of met een partner. Ik heb een vriendin en we gaan al meer dan vijftig jaar met elkaar om. Door de jaren heen hebben we samen veel herinneringen gemaakt en dat maakt, dat we maar een half woord nodig hebben om elkaar te begrijpen.

Ondanks verschillen in karakters houden veel relaties stand. Uit liefde en door houden van. Maar wat is het moeilijk om na verlies, of een scheiding van een partner een nieuwe relatie (op latere leeftijd) te vinden, of een verbintenis te laten slagen. Kunnen we dan nog wel over onze verschillen in denken heenstappen voor het aangaan van een nieuwe relatie. Zijn al onze vooroordelen, belangen en wensen niet het grootste struikelblok geworden?

Ik heb in het boek Wereldbrand geschreven: Gooi mij niet weg. Bewaar mij tot in lengte van dagen, zodat mijn familie generaties na mij tijdens het lezen verbonden worden met mijn gedachten van eens, lang geleden. Wie weet is er dan vrede.